650 jaar Poperingevaart: Dagwandeling van bron tot monding

Van Katsberg tot Elzendamme; 28 km vertrek om 08.45u te Elzendamme (met bus naar Katsberg); 10 EUR/persoon, bus inclusief; inschrijven verplicht door overschrijving op rek BE33 7383 2211 0346 van GR West-Vlaanderen, Goeberg 3, 8954 Westouter met vermelding “Poperingevaart” Wie een luchtfoto van het centrum van Poperinge bekijkt, ziet een groene ader die van zuid naar noord door de stad loopt. ...
8685a379-6cc5-4ae6-86be-83d204df4ca7.jpeg Van Katsberg tot Elzendamme; 28 km vertrek om 08.45u te Elzendamme (met bus naar Katsberg); 10 EUR/persoon, bus inclusief; inschrijven verplicht door overschrijving op rek BE33 7383 2211 0346 van GR West-Vlaanderen, Goeberg 3, 8954 Westouter met vermelding “Poperingevaart”

Wie een luchtfoto van het centrum van Poperinge bekijkt, ziet een groene ader die van zuid naar noord door de stad loopt. De ader in kwestie heeft twee namen: De Vleterbeek en de Poperingevaart. De verandering van de naam gebeurt aan het Vroonhof. Tot op die plaats was de stad bereikbaar met boten van ca. 1367 tot 1700. De Poperingevaart ontstond dus 650 jaar geleden en de geschiedenis ervan wordt deze zomer voorgesteld met een tentoonstelling in de Letterbeek en verschillende wandelingen.
De eigenlijke aanleg van de vaart had heel wat voeten in de aarde. Al in 1187, wanneer de vrijdagmarkt ontstaat, kreeg de stad de toestemming om de Vleterbeek bevaarbaar te maken tot aan de IJzer bij Elzendamme, maar het is pas 180 jaar later wanneer dit echt realiteit wordt. De reden van de aanleg is de economische bloei van de stad door vooral de lakennijverheid. De wol en andere hulpstoffen voor de lakenindustrie werden per schip aangevoerd en het laken kon via het water gemakkelijk zijn weg vinden in gans Europa. Daarnaast was er ook handel op de vaart van hout en turf als brandstof en van grond- en hulpstoffen in de leerlooiersnijverheid.
De reden van het uitstel voor de aanleg zal de hoge kostprijs geweest zijn. Er moest natuurlijk ook veel gebeuren: loskades aanleggen in de stad, aankopen van grond voor de rechttrekking van de beek en de aanleg van ‘overdrachten’. Een overdracht is een dam die op de beek werd aangelegd om het waterpeil voldoende hoog te houden over een tracé van 15km. De boten werden via een helling naar een hoger en lager stuk getrokken. Om dit mogelijk te maken konden enkel boten met een platte bodem richting Poperinge varen. Ze zijn te vergelijken met de ‘schuiten’ die nu nog te zien zijn op de kanalen rond Clairmarais. Op de Poperingevaart werden 3 overdrachten met een bijhorende herberg aangelegd: ’T Reepje, de Coppernolle (bij hoeve Den Overdraght) en Vestjens (bij de Eikhoek in Westvleteren).
In het centrum van Poperinge waren twee lange loskades voorzien: Eén van de Deken de Bolaan tot het stadspark op de Poperingevaart zelf en een tweede op de Bommelaarsbeek van de Pottestraat tot het stadspark. Tijdens archeologisch onderzoek van de laatste jaren kwamen delen van deze kades ook aan het licht en was te zien dat de vaart toch een stuk breder was dan vandaag de dag. Langs deze twee assen concentreerde zich dan ook het economische leven van de stad.
Na de moeilijke bevalling van de aanleg van de vaart bleven de moeilijkheden echter aanhouden: De onderhoudswerken bleken een dure zaak en het lage waterdebiet tijdens droge periodes zorgde ervoor dat scheepvaart niet altijd mogelijk was. Maar het grootste probleem is de economische neergang vanaf de 15de eeuw en de onrusten die daarop volgen, waaronder de Beeldenstorm. De definitieve doodsteek is echter de aanleg van de steenweg tussen Waasten en Duinkerke (F) over Roesbrugge, Poperinge en Ieper. Op deze manier ontstaat er een nieuwe economische as in de stad en wordt de Poperingevaart overbodig. In 1702 wordt één van de overdrachten afgebroken en is scheepvaart niet meer mogelijk. Op vandaag is van de rijke geschiedenis van de Poperingevaart enkel nog de naam en enkele overblijfselen in het landschap over.

Bron: UiTinVlaanderen.be

Wanneer

zo 13 augustus 2017 doorlopend.

Waar

Bushalte Elzendamme

Elzendamme 18
8640 Oostvleteren (Vleteren)

Prijs

€10.00

Basistarief: 10,00 €

Organisatie

CO7