In musea wordt er regelmatig gesproken over ‘het topstuk uit de collectie’. Daarbij wordt vaak verwezen naar het mooiste stuk uit de collectie. Echter, de Sint-Maartenskathedraal in Ieper kan sinds 21 juni 2023 zeggen dat ze een echt topstuk in handen heeft. Maar wat wil dat nu juist zeggen?
Wat is een topstuk?
beantwoorden aan de criteria dat ze zeldzaam zijn in Vlaanderen en onmisbaar. In geval van het reliekschrijn van de Sint-Maartenskathedraal: onmisbaar omwille van zijn bijzondere artistieke waarde. Daarmee komt het object mee in het lijstje naast werken van klinkende namen zoals Rubens, Permeke, Rik Wouter, enz.
Met deze erkenning krijgt de kerkfabriek de mogelijkheid om subsidies aan te vragen voor restauraties of verbetering in de bewaaromstandigheden. Daartegenover staan ook enkele verplichtingen zoals het vragen van toelating voor het transport van het topstuk buiten de Vlaamse Gemeenschap, toelating voor ingrepen op het object, enz.
Welk reliekschrijn?
Dankzij de gedetailleerde inventaris van 1858 kan de historiek van dit reliekschrijn goed gereconstrueerd worden. Het schrijn sluit vormelijk aan bij het Sint-Eligiusschrijn dat in 1610-1614 door Jan Crabbe voor Sint-Salvator in Brugge werd vervaardigd. De pilasters in de vorm van een kariatide (vrouwenbeeld als schraagbeeld) zijn typisch voor de Vlaamse renaissance in Rijsel. Ze lijken zeer sterk op de kariatiden op de hoeken van de Oude Beurs in Rijsel.