Filippe Verfaillie aan het woord: Van chemie naar de bib

Tijdens de Week van de Vrijwilliger zetten we graag een paar mensen in de kijker die mee het verschil maken achter de schermen. Sinds kort krijgen we bij CO₇ hulp van Filippe Verfaillie, die zich met veel zorg ontfermt over onze handbibliotheek. Tijd voor een korte kennismaking: wie is Filippe, wat drijft hem, en wat maakt orde scheppen in boeken nu eigenlijk zo plezant?

Filippe, laten we bij het begin beginnen. Wie is Filippe Verfaillie?

Ik ben een geboren en getogen Menenaar, uit het jaar 1959. Getrouwd en 2 dochters die het huis al een tijdje uitgevlogen zijn. En ondertussen al pépé van 2 kleinzonen. En er volgen er hopelijk nog. Dat betekent dat ik sinds twee jaar met pensioen ben, nadat ik de leeftijd van 65 heb bereikt. Ik ben meer dan 25 jaar bibliothecaris geweest in Langemark-Poelkapelle. Daarvoor werkte ik vier jaar als bibliotheekbediende in Damme, en in de jaren daarvóór heb ik in de privésector gewerkt. Mijn eerste werkplek was Purina in Ieper. Ik was net afgestudeerd en twee dagen later moest ik al aan de slag; van een grote vakantie heb ik dus nooit kunnen genieten.

Je ging dus eerst in de industrie werken?

Ik ben zelfs nog aan studies Industrieel Ingenieur in Oostende begonnen maar dat was niets voor mij. Daarna ben ik naar Brugge gegaan om Industriële Chemie te volgen en zo ben ik laborant geworden.

En hoe ben je dan uiteindelijk in de bibliotheek terechtgekomen?

Ik was van jongs af aan ook een fervente lezer. Ik ging veel naar de bibliotheek, dat waren toen nog de kleine parochiebibliotheken of stadsbibliotheken van verschillende politieke strekkingen. Je had er één in de Broederschool, bij de socialisten, bij de liberalen... Ik ging naar die van de Broederschool. Die liefde voor lezen en letteren is eigenlijk altijd gebleven. Zo heb ik ook nog jarenlang geschreven voor Het Wekelijks Nieuws, in die tijd de concurrent van De Weekbode.

Na zeven maanden als laborant bij Purina Ieper, werkte ik anderhalf jaar bij een douaneagentschap (de grenzen bestonden nog !) en vervolgens vond ik een baan in een farmaceutisch labo in Menen. Na tien jaar ben ik daar afgedankt; een pijnlijke periode, want het was een besparingsoperatie.

Ik ben toen een jaar werkloos geweest en in die tijd ontdekte ik mijn oude liefde voor het boek opnieuw. Ik besloot de 'akte van bekwaamheid' voor bibliotheekmedewerkers te behalen. Dat was een conditio sine qua non om in een bibliotheek aan de slag te kunnen. Juist toen ik die cursus had afgerond, kon ik aan de slag in de bib van Damme (Sijsele). Daar heb ik vier jaar gewerkt. Ondertussen begon ik aan de studie voor bibliothecaris in Gent, een driejarige opleiding in avond- en weekendonderwijs.

Net toen ik daar afstudeerde, kon ik als bibliothecaris aan de slag in de bib van Langemark. Ik ben er uiteindelijk 25 jaar gebleven.

Een mooie carrière dus! Je bent sinds twee jaar gepensioneerd? Ben je dan direct vrijwilliger bij CO₇ geworden of heeft dat even geduurd?

Nee, ik was wel actief in een wijkcomité tegen een industriezone in Menen. Dat heeft ook wel 15 jaar geduurd met organisatie van heel wat activiteiten. Maar echt vrijwilligerswerk heb ik niet gedaan. Ook niet direct nadat ik met pensioen ging. Vorig jaar heb ik een gidsencursus gevolgd in het Passchendaele Museum in Zonnebeke, als oorlogsgids eigenlijk. Maar ik heb eigenlijk niet genoeg tijd en ik heb feitelijk nog nooit gegidst. Ik zou dat wel eens moeten doen al is het maar om van het gezaag van mijn familie af te raken die me regelmatig vragen wanneer ik ze nu eindelijk eens ga gidsen. (lacht)

Dat is ongelooflijk, tijd te kort.

Ja, altijd tijd te kort. Zo gaat dat met gepensioneerden hé. Mijn familie is voor mij heel belangrijk en daarnaast ben ik nogal gefascineerd door genealogie, geschiedenis en heemkunde.

Op die manier ben je dus bij CO₇ beland?

Eigenlijk wel. Ik ben ook geabonneerd op de CO₇-nieuwsbrief via e-mail. Een paar maanden geleden zag ik passeren dat jullie een vrijwilliger zochten. Ik dacht: “Ja, waarom niet? Het is niet zo ver en het past volledig bij mijn interesses.” Dus dit is eigenlijk mijn eerste echte vrijwilligersjob. En dat bevalt me heel goed.

Je zit bij ons op kantoor. Welke taak doe je hier precies?

Het is pas mijn derde keer hier, dus ik ben nog alles aan het beschouwen. Ik ben een beetje het overzicht aan het zoeken... je-zou-kunnen-zeggen de stock maken: controleren of alles op de juiste plaats terug gezet is, invoer van nieuwe boeken en tijdschriften, oplijsten van wat verdwenen is. Ik vind het wel leuk om te doen: het is een beetje mijn biotoop.

Wij zijn blij dat we iemand aan boord hebben met jouw staat van dienst en kennis ter zake. Ben je al een interessant boek tegengekomen waarvan je dacht: "Dat is een topboek"?

Ik heb vanmorgen een interessante nieuwe aanwinst in mijn handen gehad over het Rekhof in Poperinge (kerkhof). Maar dat is weer mijn persoonlijke interesse… Omdat ik toch een familieband heb met Poperinge vanuit de genealogie, wilde ik dat bekijken. De familie van mijn grootmoeder is van Poperinge afkomstig. Een grootnonkel die sneuvelde in 1918 heeft daar een oudstrijdersgraf. Daar hangt een familiegeschiedenis rond die ik nu aan het uitvissen ben. Kerkhoven fascineren mij. Op reis bezoeken mijn vrouw en ik ook altijd een kerk of kerkhof. Men beseft niet hoeveel geschiedenis daar voor het rapen ligt. Maar ook een vreemde bibliotheek stap ik graag binnen. Gewoon om te kijken hoe het er daar aan toe gaat.

In de bib van CO₇ zijn er zoveel onderwerpen en thema’s. Ik moet het allemaal nog eens goed bekijken. Er is nog werk aan de winkel. Maar ik vind zo goed als alles interessant. Ik zou hier zelfs een namiddag kunnen zitten lezen!

Het is dus een bewuste keuze om vrijwilliger te worden vanuit je interesseveld?

Ik begrijp heel goed dat bij een organisatie als CO₇ daar geen middelen voor zijn. En dat vrijwilligers dan eigenlijk wel een redmiddel zijn.

Dat klopt, al zijn vrijwilligers heel vaak een evengrote meerwaarde op andere vlakken. Ze zorgen ervoor dat het verhaal van CO₇ verspreid geraakt. Het worden na een tijd ambassadeurs voor en van onze organisatie.

Wel, ik vind het in ieder geval leuk en doe het graag. Als vrijwilliger is er geen grote druk of stress. Ik kan komen en gaan wanneer ik wil, maar ik probeer wel een vast schema aan te houden. Zo weet het team ook duidelijk wanneer ze iets moeten klaar leggen voor mij. En het sociaal contact, nieuwe mensen leren kennen vind ik fantastisch.

Waar liggen er nog kansen voor CO₇  volgens jou?

De handbibliotheek herbergt een schat aan informatie, maar wordt momenteel volgens mij nog te weinig benut. Dan rijst de vraag: hoe kunnen we dit materiaal toegankelijker maken zonder het karakter van een handbibliotheek binnen de organisatie te verliezen? Het zou prachtig zijn als lokale geïnteresseerden of onderzoekers hier terecht kunnen voor specifieke informatie die elders niet te vinden is.